(In het) nieuws

Artikel geplaatst in de Konotitie, het blad van Stichting KONOT: Artikel Konotitie

Studiedag TriPle

Op 13 februari hebben we een succesvolle studiedag op de Plechelmusschool in de Lutte georganiseerd. De teams van de Plechelmus en de Drieëenheidsschool waren hierbij aanwezig. Na een presentatie over de methode en de mogelijkheid tot vragen stellen, zijn de leerkrachten in groepjes enthousiast aan de slag gegaan. Ze hebben zelf een les uitgevoerd, zoals de kinderen dit ook zouden doen. Beide teams gaan een aantal lessen uitproberen en beslissen daarna hoe ze verder gaan.


Interview geplaatst in de nieuwsbrief van de Rijnbrinkgroep:

Oldenzaalse leerkrachten ontwikkelen zelf creatieve methode: BEELD-ig

Vóór een leerkracht, dóór een leerkracht.

Dat kan ik niet! Dat kan ik niet! In 2013, toen Janne en Inge startten met hun creatieve lessen, was dit een kreet die veel kinderen slaakten. Inmiddels kunnen ze met trots zeggen dat dit verleden tijd is. Samen maakten zij een complete methode tekenen, handvaardigheid en techniek voor de groepen 3 t/m 8.

Inge Wolters (leerkracht) en Janne de Jong (leerkracht, ICC-er) werken op basisschool De Wendakker en basisschool De Maten, samen onderwijsgemeenschap de Thij en KONOT-scholen, in Oldenzaal. Beiden hebben zij een groot hart voor kunst en cultuur. Toen de gemeente in 2013 een lokaal beschikbaar stelde op een andere locatie, bedachten zij zich dus geen twee keer: Die ruimte zou een creatieve ruimte worden! Met de leerlijnen van TULE SLO als basis werkten zij de lessen uit die ze zelf zouden gaan geven. “Belangrijk bij de ontwikkeling van deze lessen was dat ze samen een doorgaande leerlijn zouden vormen en dat er variatie op het gebied van materialen, technieken en werkvormen in zou zitten voor de kinderen,” vertelt Janne.

Efficiency
Tijdens schooltijd en in hun vrije tijd bedachten Inge en Janne lessen tekenen, handvaardigheid en techniek. Als leerkracht weten zij precies wat het geven van creatieve vakken in de praktijk lastig maakt. Zo is een grote drempel voor veel leerkrachten de factor tijd. Door het continurooster is de voorbereidingstijd voor de lessen in de middag (vaak de creatieve vakken) verloren gegaan. Eén van de uitgangspunten bij het maken van de leerlijn was daarom ook efficiency. Zo zijn de lessen voor de groepen 3 en 4, 5 en 6 en 7 en 8 gebundeld en krijgen alle groepen regelmatig les met dezelfde materialen, zodat deze kunnen blijven staan. “De ideale situatie is een crealokaal, waar alle materialen altijd voor handen zijn. Dit scheelt veel klaarzet- en opruimwerk. Zo’n lokaal is echter niet op elke school aanwezig. Door groepen te bundelen kun je ervoor kiezen om de ene leerkracht aan groep 3 en 4 de creatieve lessen te laten geven en de andere leerkracht bijvoorbeeld begrijpend lezen. Je zou hierbij met de kinderen kunnen wisselen van lokaal, waardoor de materialen kunnen blijven staan. Dit scheelt niet alleen tijd, maar hierbij wordt ook het talent van iedere leerkracht goed benut,” aldus Janne.

Zelfbewuste vrije denkers
Naast de praktische kant, hebben zowel Janne als Inge ook een uitgesproken visie op de inhoud en het doel van de leerlijn. “Het proces is veel belangrijker dan het resultaat,” zegt Inge. De kinderen worden daarom niet beoordeeld op het resultaat, maar op de weg daar naar toe.  “Wij vinden het erg belangrijk dat de kinderen verschillende materialen en technieken leren kennen, dat zij zich ontwikkelen en zich vrij voelen om te maken wat zij zelf willen maken.”

Van leerlijn naar methode
In het eerste jaar maakten Janne en Inge de lessen in Word aan de hand van foto’s van het werk van kinderen en thema’s. Ze lieten zich daarbij op allerlei manieren inspireren, bijvoorbeeld door het televisieprogramma Klokhuis. Ze werkten de lessen helemaal zelfstandig uit en hebben daarbij echt veel aan elkaar gehad. “Het ontwikkelen van de creatieve lessen riep vele vragen op die beantwoord moesten worden, zoals “Wat moeten kinderen kunnen en wat kunnen we van ze verwachten? Samen hebben we daar behoorlijk veel over gesproken” vertelt Janne. Na veel onderlinge discussie en reflectie was de ruwe opzet van leerlijn na het eerste jaar af. Nadeel was nog wel dat de lessen niet overdraagbaar waren. “Alleen Inge en ik snapten hoe we de lessen moesten geven, omdat het te summier opgeschreven was door ons,” aldus Janne. Alvorens te beginnen aan het uitwerken van de lessen tot een echte creatieve methode, hebben Janne en Inge een uitgebreide enquête afgenomen onder alle kinderen, collega’s, ouders en Oldenzaalse ICC’ers. Zo werd duidelijk welke speerpunten voor alle partijen belangrijk waren in een creatieve methode. Deze punten zijn meegenomen tijdens het uitwerken van de lessen. Met Ellis Bronkhorst, Stichting KONOT collega en conceptauteur van het Taalactief Plusboek, is er regelmatig gebrainstormd over de opzet van de methode.

Na één jaar moest het crealokaal op de andere locatie helaas “ingeleverd” worden. Toen zijn zowel Inge als Janne op zoek gegaan op hun eigen locatie naar een efficiënte manier waarop de lessen geven konden gaan worden. Dat lukte beide op hun eigen organisatorische manier. Vanaf dat moment zijn de lessen op verschillende manieren door collega’s getest en geëvalueerd en door Janne en Inge bijgesteld waar nodig. Inmiddels krijgen alle kinderen in een doorgaande leerlijn de creatieve lessen uit de methode “BEELD-ig”.

Inzicht in het niveau
Beide leerkrachten vinden het belangrijk dat collega leerkrachten ook weten waar leerlingen staan, op welk niveau zij werken en hoe zij zich dus verder kunnen ontwikkelen. Daarom kunnen de vorderingen van de leerlingen worden getoetst. De toets bestaat uit algemene kunst kennisvragen, mening vragen, vragen over de materialen en technieken en tekenvragen.

Beschikbaar voor andere scholen

De methode is nu zo opgezet en vormgegeven dat elke leerkracht deze kan gebruiken.  Via het ICC-netwerk waaraan alle Oldenzaalse basisscholen verbonden zijn, is anno 2017 ook de interesse gewekt van twee andere scholen  (uit Oldenzaal en uit De Lutte). Zij gaan komende tijd de methode uitproberen.

Janne en Inge zijn supertrots op hun methode en dat is helemaal terecht: kinderen kunnen beter samenwerken, hun motoriek is vooruit gegaan en ze zijn zelfbewuster. En daar hebben ze profijt van in alle lessen. “Geweldig dat we de kans hebben gekregen om dit te realiseren.”